Ostatnio dużo mówi się o zastosowaniu pomp ciepła w budownictwie indywidualnym i wielorodzinnym. Dużo mniej informacji jest o komercyjnym zastosowaniu tych urządzeń w szkołach, hotelach, budynkach biurowych, halach magazynowych czy obiektach sakralnych.

     Właścicielom i użytkownikom tego rodzaju obiektów zależy na tym, aby ich inwestycje nie tylko były korzystne ze względów ekonomicznych, ale też przyjazne dla środowiska. Dlatego coraz częściej decydują się na wybór pomp ciepła jako źródła zasilania w energię cieplną.

Zobacz również: Przykłady realizacji z pompami ciepła – inwestycje w woj. podlaskim

     Na decyzję o wyborze pomp ciepła wpływa również to, że te nowoczesne urządzenia są praktycznie bezobsługowe - do bieżącej obsługi nie wymagają specjalnych zasobów ludzkich. Pracą pompy ciepła można zarządzać poprzez modyfikację ustawień na panelu pompy lub poprzez sterowniki pokojowe zintegrowane z systemem sterowania urządzenia. Nowoczesne pompy ciepła dają też możliwość zdalnego sterowania, monitorowania i diagnostyki serwisowej systemu przez Internet lub sieć GSM.

     Dodatkowymi atutami pomp ciepła jest długa żywotność urządzeń (deklarowana przez producentów to 20-25 lat), ich niewielkie rozmiary, dzięki którym nie ma specjalnych wymagań co do ich usytuowania oraz niski poziom głośności urządzeń (np. poziom ciśnienia akustycznego dla pompy gruntowej NIBE F1345-30 kW w odległości metra wynosi ok. 35-45 dB).

     Przykładem zastosowania pomp ciepła w obiekcie komercyjnym są urządzenia zainstalowane w wybudowanej w 2015 r. siedzibie Akademii Dziecięcej „Ksawcio i Wojtuś” w Grodzisku Mazowieckim (woj. mazowieckie). System grzewczy zasilany jest dwoma gruntowymi pompami ciepła NIBE F1345-60 kW pracującymi w układzie kaskadowym. Dolnym źródłem zasilania układu są kolektory pionowe o całkowitej długości 2250 metrów. Pompy o łącznej mocy grzewczej 120 kW, poza ogrzewaniem 1750 mkw. powierzchni zespołu budynków (ogrzewanie podłogowe i grzejnikowe), przygotowują też ciepłą wodę użytkową, gromadzoną w zbiorniku o pojemności 1000 litrów. Dla potrzeb zabezpieczenia c.o. zastosowano zbiornik buforowy o tej samej pojemności.

     Podobny system, oparty na gruntowych pompach ciepła NIBE F1345-60 kW, został zainstalowany wcześniej w 2013 r. w Zalesiu Śląskim (woj. opolskie). W czasie termomodernizacji budynku szkoły podstawowej (wybudowanego w 1965 r.) postanowiono zastąpić dwa stare kotły węglowe o łącznej mocy 240 kW układem kaskadowym pomp ciepła osiągającym moc grzewczą do 120 kW. Jako dolne źródło ciepła wykonano 28 kolektorów pionowych o długości 100 mb każdy. System grzewczy zasila ogrzewanie grzejnikowe (o parametrach 55/45OC) całego budynku  o kubaturze 5466 metrów sześciennych, zapewniając temperaturę wewnętrzną na poziomie +21OC. System grzewczy zabezpiecza zbiornik buforowy o pojemności 1500 metrów sześciennych. Dodatkowo układ pomp wytwarza ciepłą wodę użytkową na potrzeby przedszkola też mieszczącego się w obiekcie. Woda ta gromadzona jest w zasobniku o pojemności 500 litrów. W obiegu c.w.u. podgrzewacz jest dwuwężownicowy, ponieważ w okresie letnim do podgrzewu wody wykorzystywany jest osobny system (układ 5 kolektorów słonecznych o pow. 1,818 mkw. każdy). Do monitorowania systemu pomp ciepła zastosowano moduł NIBE MODBUS 40, dzięki któremu możliwy jest bieżący podgląd takich parametrów pracy jak: temperatura dolnego źródła na wejściu i wyjściu z pompy ciepła, temperatura zewnętrzna, temperatura wewnętrzna budynku, temperatura c.w.u. oraz wartość współczynnika COP. Na bazie tych danych odczytanych przez moduł było możliwe stworzenie wizualizacji pracy systemu grzewczego, która wykorzystywana jest m.in. do celów edukacyjnych.

     Inną ciekawą inwestycją zrealizowaną w ramach termomodernizacji jest system zainstalowany w budynku sanatoryjno-leczniczym „Biawena”, zlokalizowanym na terenie miejscowości Wysowa Zdrój (woj. małopolskie). Projekt zdobył I miejsce w konkursie na najlepszy obiekt referencyjny z pompami ciepła NIBE w 2014 r. W budynku powstał węzeł cieplny o łącznej mocy 600 kW (0,6 MW). Układ składa się z czterech gruntowych pomp ciepła NIBE F1345-60 kW oraz osiemnastu powietrznych pomp ciepła NIBE F2300-20 kW. Pompy powietrzne pracują w dwóch kaskadach po 9 sztuk. Dodatkowo pompy uzupełnione są szczytowym źródłem ciepła, jakim są istniejące kotły olejowe. Ponieważ miejscowość jest uzdrowiskiem, gdzie występują naturalne źródła wód leczniczych, nie uzyskano zgody na odwierty pionowe. Dlatego wykonano wymiennik poziomy o łącznej długości rur 5000 metrów, który wspomagany jest ciepłem z kolektorów słonecznych i ciepłem odpadowym ze ścieków sanitarnych. Komplet urządzeń dostarcza ciepło na ogrzanie 9000 mkw. obiektu oraz produkcję ciepłej wody użytkowej dla czterech zbiorników o pojemności 500 litrów każdy.

     Warto też wymienić kilka instalacji pomp ciepła w obiektach sakralnych. Wybór ogrzewania dla tego typu budynków, szczególnie starszych, nie jest łatwy. Są to bardzo często budynki wysokie o dużej kubaturze, nieocieplone, podlegające rygorom konserwatorów zabytków. Do tego ważne jest też, aby system ogrzewania był tani w eksploatacji, nieuciążliwy w obsłudze i cichy. W tej sytuacji pompy ciepła wydają się bardzo dobrym rozwiązaniem.

    Pompy ciepła w obiektach sakralnych - przykłady takich realizacji:

  • nowo zbudowany kościół w Otwocku (woj. mazowieckie) ogrzewany od 2018 r. pompą ciepła NIBE F1345 o mocy grzewczej 30 kW, dolne źródło zasilania – 12 kolektorów pionowych o łącznej długości 1000 metrów, powierzchnia grzewcza 800 mkw., ogrzewanie podłogowe;

  • termomodernizacja zabytkowego kompleksu budynków Wyższego Seminarium Duchownego Salwatorianów w Bagnie koło Otwocka (woj. dolnośląskie), trzy XVIII-wieczne budynki od 2011 r. są zasilane w ciepło grzewcze i ciepłą wodę użytkową z siedmiu pomp ciepła NIBE F1330 (5 x NIBE F1330-60 kW, 1 x NIBE F1330-40 kW, 1 x NIBE F1330-30 kW), pompy ciepła są obecnie jedynym źródłem ciepła w obiekcie, pozwoliły zrezygnować z dotychczas eksploatowanych pieców na olej opałowy;

  • XVIII-wieczny kościół pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela w Jaworkach (woj. małopolskie) od 2011 r., obiekt o powierzchni 470 mkw. został wyposażony w gruntową pompę ciepła NIBE F1330-60 kW oraz 500-litrowy zbiornik buforowy, ciepło zasila podłogowy system grzewczy, ze względu na zabytkowy ikonostas i polichromię w budynku, zgodnie z zaleceniem służb konserwatorskich, system utrzymuje stałą temperaturę 12OC i wilgotność 65%;

  • geotermalny system grzewczy w kościele pod wezwaniem Bożego Ciała w Gdańsku Morenie (woj. pomorskie), budynek o całkowitej powierzchni 6500 mkw. doposażono w kaskadę trzech pomp ciepła NIBE F1330-60 kW, w instalacji zamontowano również cztery pojemniki buforowe o łącznej pojemności 3500 litrów, dolnym źródłem ciepła jest kolektor pionowy o łącznej długości 4000 metrów.

     Co prawda na etapie realizacji inwestycja w pompy ciepła nie należy do najtańszych, ale dla tych obiektów, tak jak dla wszystkich innych, istnieje możliwość uzyskania pożyczki lub dotacji w ramach termomodernizacji z zastosowaniem odnawialnych źródeł energii. Jak wynika z  informacji od osób duchownych po zastosowaniu pomp ciepła koszt ogrzewania metra kwadratowego kształtuje się na poziomie 10-12 złotych, co znacznie obniżyło koszty utrzymania budynków.

Dowiedz się: Jak dobiera się pompę ciepła?