Zakres zastosowania pomp ciepła zwiększał się wraz z rozwojem technologii, który został wymuszony kryzysem gospodarczym z końca lat 20-tych XX wieku. Historycznie pierwszym zastosowaniem tych urządzeń było wykorzystanie ich do ogrzewania budynków. Dlatego też obecnie większość z nas kojarzy pompę ciepła przede wszystkim z centralnym ogrzewaniem.

     Ale zastosowanie pomp ciepła nie kończy się na dostarczaniu ciepła do naszych domów. Podobnie, jak inne źródła ciepła, pompa ciepła może być i jest coraz częściej wykorzystywana do produkcji ciepłej wody użytkowej.

     Dwa powyższe zastosowania pomp ciepła, na potrzeby c.o. i c.w.u., to wykorzystanie ich jako ekologicznych zamienników dla bardziej czy mniej tradycyjnych kotłów (na paliwa stałe, gaz czy olej).

     Z biegiem lat okazało się, że pompy ciepła doskonale sprawdzają się też do chłodzenia pomieszczeń.

– Z wykorzystaniem pomp ciepła NIBE można komponować energooszczędne systemy, w których pompy ciepła spełniają kilka zadań. Po pierwsze zapewniają komfort przebywania w zdrowym budynku, po drugie, w zależności od potrzeb użytkownika, mogą zapewnić w zimie ogrzewanie, a w lecie chłodzenie. Do tego przez cały rok produkują ciepłą wodę użytkową oraz zapewniają kontrolowaną wentylację z odzyskiem energii – mówi dr inż. Małgorzata Smuczyńska, Menedżer ds. marki NIBE.

Sama funkcja chłodzenia może być zrealizowana na dwa sposoby:

  • chłodzenie aktywne – realizowane przez tzw. pompy odwracalne,
  • chłodzenie pasywne.

     Warto również wspomnieć, że coraz częściej pompy ciepła wykorzystuje się w domach z basenami lub jakuzzi. Pompa pracuje przez wymiennik basenowy na trzeci obieg grzewczy, który zasila basen w ciepłą wodę. Natomiast dzięki temu, że pompy ciepła można łączyć z panelami fotowoltaicznymi, to koszty ogrzewania/chłodzenia/wentylacji domu obniża się niemal do zera.

Pompa ciepła z rekuperatorem

     Najnowocześniejszym rozwiązaniem jest zastosowanie w pompy ciepła z rekuperatorem, czyli centralą wentylacyjną z odzyskiem ciepła. W tym przypadku dodatkowym „darmowym” źródłem energii jest ciepło odzyskane ze zużytego powietrza wywiewanego z domu. Warto zobaczyć: Rekuperatory marki NIBE

     Dlaczego to ciepło ze zużytego powietrza możemy nazwać „darmowym”? A chociażby dlatego, że jest to ciepło, które przekazywane jest do otoczenia przez mieszkańców, sprzęt domowy (np. żelazko, lodówka, telewizor, żarówki, pralka), podczas gotowania czy podczas kąpieli. Normalnie jego nadmiar jest usuwany z pomieszczeń na zewnątrz poprzez tradycyjne wietrzenie (najczęściej przez otwarte okna). Ciepło to jest wtedy bezefektywnie i bezpowrotnie tracone. Dzięki rekuperacji możemy je ponownie wykorzystać.

     Pompa ciepła z rekuperatorem zapewnia komfort użytkownikom zarówno w zimie, kiedy dostarcza ciepło do instalacji grzewczej, jak i w lecie, kiedy jest źródłem przyjemnego chłodu. Dlatego warto zastanowić się nad montażem takiej pompy dla własnej wygody. Dodatkowo rekuperatory mają wbudowane filtry, dlatego eliminują wnikanie zanieczyszczeń oraz smogu do pomieszczeń. Urządzenia te pozwalają też na regulację wilgotności i stężenia dwutlenku węgla w budynku, odpowiednio dostosowując przepływ powietrza w centrali.

     Nie bez znaczenia jest też fakt, że wchodząca w życie dyrektywa Unii Europejskiej w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (EPBD), nakazuje krajom członkowskim po 31 grudnia 2020 r. budowę domów o niemal zerowym zużyciu energii (tzw. NZEB, czyli nearly zero energy building). Ponadto polskie przepisy ujęte w Warunkach Technicznych coraz bardziej obniżają maksymalne zapotrzebowanie budynku na energię pierwotną (EPmaks). Obecnie EPmaks = 95 kWh/(m2 rok), a od początku 2021 roku EPmaks będzie wynosił tylko 70 (kWh/m2 rok). A to w praktyce, w nowo budowanych domach, będzie wiązało się z koniecznością zastosowania rozwiązania, jakim jest pompa ciepła z rekuperacją.

    Jak działa takie urządzenie? Rekuperator odzyskuje ciepło z powietrza wywiewanego z systemu wentylacyjnego, po czym w wymienniku rekuperatora ciepło to wykorzystywane jest do ogrzania powietrza zasysanego z zewnątrz. Ważne jest to, że strumienie powietrza wywiewanego i nawiewanego nie mieszają się ze sobą, dzięki czemu do domu dostarczane jest świeże powietrze.

     Zalety zastosowania takiego rozwiązania to możliwość wytwarzania ekologicznego i taniego ciepła (lub chłodu latem) oraz ograniczenie strat ciepła (lub chłodu) i zapewnienie świeżego powietrza w pomieszczeniach.

      Podsumowując: pompy ciepła przez kilkadziesiąt lat przeszły drogę od prostych prototypów wykorzystywanych początkowo tylko do ogrzewania pomieszczeń do zaawansowanych technologicznie urządzeń, dzięki którym możemy nie tylko ogrzać dom i zapewnić ciepłą wodę ale też zwiększyć komfort życia mieszkańców poprzez zapewnienie świeżego powietrza o optymalnej temperaturze. Przeczytaj również: Powietrzne pompy do ogrzewania domu w naszym klimacie

Najbardziej ekonomicznym sposobem chłodzenia z pompą ciepła, który idealnie nadaje się do małego i średniego domu, z ogrzewaniem powierzchniowym, jest wyposażenie urządzenia w moduł pasywnego chłodzenia, np. NIBE PCM lub wybór pompy ciepła z już wbudowanym wymiennikiem chłodzenia pasywnego np. NIBE F1245 PC lub NIBE F1255 PC (gdzie symbole PC to skrót z jęz. ang. „passive cooling”).